Impressie · Chiva
Overdag is het een museum. Tegen de avond weer een stad.

De laatste toeristenbus vertrekt om half zeven bij de Westpoort. Daarna blijven in Itsjan Kala alleen de mensen over die hier wonen, en een handjevol dat wist dat het loont om te blijven hangen.
Itsjan Kala is de binnenstad van Chiva achter een leemmuur, en er wordt nog steeds gewoond. Dat is zeldzaam: de meeste oude steden van Centraal-Azië zijn óf verwoest óf veranderd in een museum zonder bewoners. Hier spelen kinderen bij de medresse, draagt een vrouw een kleed naar buiten om het uit te kloppen tegen een muur uit de zeventiende eeuw, en niemand kijkt ervan op.
's Avonds valt het licht laag door de straten en wordt de leem warm. De hoofdstraat loop je van poort tot poort in tien minuten, maar 's avonds moet je juist niet die straat nemen. Sla het eerste steegje links van de Kalta Minor in, de gedrongen, onvoltooide minaret in turkooizen tegels. De khan begon eraan in 1852, hij wilde de hoogste ter wereld en stierf voor hij klaar was. Sindsdien staat de minaret als een stomp van 29 meter, en 's avonds valt zijn schaduw dwars over de straat.

In de steegjes liggen de binnenhoven. Overdag zitten hun deuren dicht, 's avonds gaan ze open. Huizen waarvan de bewoners gasten verwachten, mag je binnenlopen: om de gesneden zuilen van de aiwan te zien en te begrijpen hoe een naar binnen gekeerd huis in elkaar zit. Houtsnijwerk is het ambacht van Chiva, en de mooiste stukken staan niet in het museum maar op deze deuren.
Klim tegen schemertijd de muur op bij de Westpoort: de trap daar blijft ook na zessen open. Van boven zie je de hele binnenstad: koepels, minaretten, platte daken met ladders. De hoogste minaret, de Islam Chodzja, is van 1910 en was de laatste van de grote. Overdag kijk je er vanaf naar beneden, 's avonds kijk je er van onderaf naar op.
Als het donker wordt gaat de verlichting aan en lijkt Itsjan Kala op een decor. Maar op dat uur ruiken de straten naar het avondeten uit de binnenhoven, en dat laat je niet vergeten dat het decor bewoond is.
Share
Meer impressies